Slán leis An tSean-Pháirc

(17 Jul 2014)

Le Mártan Ó Ciardha

Os rud é go bhfuil Cluichí Ceannais na Mumhan 2014 curtha ó bhealach anois ní fada go dtabharfaidh na hinnill mhóra faoi Pháirc Uí Chaoimh a leagan go talamh sa chaoi agus go dtosófar ar an obair ath-thógála a chosnóidh €70 milliún agus a fhágfaidh go mbeidh 60,000 duine ábalta freastal ar chluichí i gceann de na staideanna is cáiliúla atá faoi úinéireacht Chumann Lúthchleas Gael.

Tá sé beagnach 40 bliain anois ó hosclaíodh Páirc Uí Chaoimh don chéad uair agus ó hainmníodh í in omós Phádraig Uí Chaoimh, a saolaíodh i gCo. Ros Comáin, a tógadh i gCorcaigh agus a bhí ina chathaoirleach ar Raonaithe Nemo, ina rúnaí ar Choiste an Chontae i gCorcaigh sular chaith sé cúig bhliana déag agus fiche (1929-64) ina Ard-Stiúrthóir ar an gCumann.

Suite ar bhruach na Laoi, i mBaile an Teampaill in oirthear na cathrach, is le mór-chluichí i gCraobhacha Peile agus Iomána na Mumhan agus Chorcaigh is mó a bheidh Páirc Uí Chaoimh luaite. D’fhreastal os cionn 31,000 ar an gCluiche Ceannais Iomána idir Cumann Barra agus Fánaithe an Ghleanna ansiúd i 1977. Ach, is le Cluichí Leathcheannais Iomána na hÉireann 1976, idir Loch Garman agus Gaillimh a bhaineann mo chéad chuimhne féin ar an áít.

Dhá chluiche den scoth ab ea iad siúd. Agus an chéad cheann ag druidim chun deiridh, ba chosúil go mba aistear fada, brónach abhaile a bhí i ndán do Ghaillimhigh nó gur chuir a leathchúlaí-lair, Seán Silke, buille saor 70 slat thar an trasnán, rud a chothromaigh an scór agus an t-am caite.

San athimirt. an Domhnach dar gcionn bá a gcúlbáire , Michael Conneely, a choinnigh Gaillimh beo nó gur chothromaigh cúl a fuair P.J. Molloy an scór agus 9 nóiméad fanta. Níor ardaigh Gaillimh aon bhratach eile áfách agus chinntigh cúilíní a fuair John Quigley, Tony Doran agus Mick Butler bua 3-14,2-14 do Loch Garman. Bheidís críochnaithe ar chomhscór arís murach gur cheadaigh an réiteoir cúl a fuair Quigley ag tarraingt ar leathama, ainneoin go mba chosúil go raibh an fheadóg séidte sular chuir fear Ráth an Iúir an sliotar san eangach.

£1.3 milliún a chosain tógáil Pháirc Uí Chaoimh i 1976. Ghlan an dá chluiche iomána sin agus an athimirt a bhí ar Chluiche Ceannais Peile na Mumhan idir Ciarraí agus Corcaigh an bhliain chéanna go leor de na fiacha a bhain leí. Thug an bua sin in athimirt Chluiche Ceannais Peile na Mumhan 1976 , (tar éis am breise), an dara ceann de 8 gcinn as a chéile do Chiarraí . I gceann de na cluichí is cáiliúla a himríodh riamh ar Pháirc Uí Chaoimh a coinníodh an 9ú craobh uathu– bhí an t-am istigh nuair a thug cúl Tadhg Murphy an bua do Chorcaigh. 3-10, 3-9 i 1983.

Ba sa bhliain sin freisin a d’fhoglaim “Arm Heffo” conas Páirc Uí Chaoimh a shroichint. Tar éis do chúl sin Thaidhg Uí Mhurchú Craobh na Mumhan a chinntiú do Chorcaigh, d’imir siad Áth Cliath i gcluiche leathcheannais na hÉireann. Ar chomhscór i bPáirc an Chrócaigh, ní amháin gur thaisteal na ‘Dubs’ ó dheas don athimrt, ach thugadar an bua abhaile leo freisin.

Cois Laoi chomh maith a cuireadh tús leis an gComórtas Idirnáisiúnta idir an Astráil agus Éirinn – cluiche cancrach go leor i Deireadh Fómhair 1984 a bhuaigh na cuairteoirí (70 – 57), ainneoin sár-iarrachtaí Jack O’ Shea. 8,000 duine a bhí i láthair i bPáirc Uí Chaoimh, ach bhí an choimhlint chomh géar agus go raibh a cheithre oiread sin i bPáirc an Chrócaigh coicís dar gcionn ag an 3ú cluiche.

Ní leis an imirt amháin a bhaineann mo chuimhní ar an ‘bPáirc’, mar a thugann muintir Chorcaigh uirthi. Ba inti freisin ar ndóigh a reachtáiltí na ‘preas-ocáidí’ chuig a dtéadh iriseoirí nuair a bhíodh foirne Chorcaigh i gCluichí Ceannais na hÉireann. I gconaí bhíodh fáil ag mo leithéid féin, (iriseoir ag obair trí mheán na Gaeilge) ar dhaoine geanúla, idir imreoirí agus lucht bainistíochta , a mbíodh agus a bhfuil an teanga ar a dtoil acu – an tAth. Mícheál Ó Briain (bainisteoir na bhfoirne iomána a bhuaigh Craobhacha ’84 & ’90); Éamonn Young, Billy Morgan, John Allen, Dónal O’ Grady, Denis Burns, Seán O’ Gorman , Éamon Ryan, John O’ Driscoll, Bob Honahdan, Seán Óg Ó hAilpín agus go leor eile.

Páirc i bhfad níos nua aimseartha a bheidh i bPáirc ‘Nua’ Uí Chaoimh agus chuile chompórd ag imreoirí agus ag lucht féachana inti. Seans fiú go mbeidh garda-cosanta timpeall na soilse sna seomraí feistis, áit a ndearna Páidí Ó Sé smidiríní de bholgán leictreach agus é ar bís ag preabadh na liathróide sula ndeachaigh sé chun páirce i gCluiche Ceannais na Mumhan tráth!



Bookmark and Share


Search

Search - Use spaces to separate your keywords
Image
Image

Contaetha

© 2018 Coiste Gaeilge Laighean
  • f/c Comhairle Laighean CLG,  Portlaoise,  Contae Laoise.  
  • Fón: +353 57 8682000
  • R-Phost: cgl@cgl.ie